به خاطر بسپاريد كه فعال سازي چشم سوم، يك شبه محقق نمي‌شود، بلكه اين روند به سال‌ها وقت، صبر، حوصله و همت فراوان احتياج دارد. گاهي اوقات باز شدن كامل آجنا ممكن است تا چهل سال طول بكشد. فعال شدن چشم سوم يك روند تدريجي است. چشم سوم بسته مانند يك سد مي‌ماند كه بايد ابتدا در آن يك روزنه‌ي كوچك ايجاد كرد، سپس اين روزنه را به يك سوراخ تبديل نمود، بعد از آن اين سوراخ را بزرگ كرد، آنگاه با توسعه سوراخ يك سوراخ قطور به وجود آورد و در نهايت اين سوراخ عظيم در اين سد مي‌تواند به تخريب كامل سد منتهي گردد.

بديهي است ترك محرمات و مكروهات و عمل نمودن به واجبات و مستحبات، بهترين و مطمئن‌ترين اثرات مثبت را بر چشم دل اعمال كرده، موجب تحريك و فعال نمودن آن مي‌شود ، مشروط برآن‌كه به ظاهر و باطن اعمال مذكور توجه گردد.

چشم سوم در بدو تولد در نوزادان باز و فعال است ولي به تدريج بسته و غير فعال مي‌شود. ظاهراً روند بسته شدن آجنا هم‌زمان با بسته شدن ملاج سر اتفاق مي‌افتد. البته اين بسته شدن به صورت كامل و مطلق نمي‌باشد. علت اصلي اين انسداد تعلّقات دنيايي مي‌باشد، كه در كودكان به گونه‌اي و در بزرگسالان به گونه‌اي ديگر جلوه مي‌كند. در عده‌ي كمي از كودكان، چشم سوم، همچنان تا سنين بالا باز مي‌ماند.

خانم‌ها به نسبت آقايان به مسايل معنوي و امور ماورايي علاقه‌ي بيشتري نشان مي‌دهند. هم‌چنين فعاليت چشم سوم به‌طور كلي در خانم‌ها بيشتر از آقايان مي‌باشد. خانم‌هايي كه تمرين‌هاي فعال سازي آجنا را انجام مي‌دهند، خيلي سريع‌‌تر از آقاياني كه همان تمرين‌ها را انجام مي‌دهند، به نتيجه مي‌رسند. اين پديده طي سال‌هاي زياد تدريس نويسنده اين كتاب در كلاسهاي تئوري و عملي نيز تجربه شده است. به نظر مي‌رسد كه چشم سوم در بيشتر زنان هنگام زايمان طبيعي به صورت موقت باز مي‌شود.

در روند فعال سازي چشم سوم ممكن است در تماس با آگاهي ذهن، نور جلوهگر شود. اين نور ابتدا به صورت دايرهاي و گاهي مانند شعله شمع ديده ميشود. ظهور اين نور در چاكراي آجنا، نشانه‌ي پيشرفت يك رهرو در مسير اوست. مردم اغلب احساس نور در چاكراي آجنا را با عبارات مختلفي تعبير ميكنند. نور اصلي و واقعي در مرحله‌ي سامادهي رؤيت ميشود. سامادهي بالاترين مرحله‌ي روحي است، در اين مرتبه هيچ آغاز يا پاياني وجود ندارد و آنچه هست، حقيقت، آگاهي و سعادت بيپايان ميباشد. نورِ آجنا، تجربهاي است كه آغاز حيات معنوي را نشان ميدهد، اما نور سامادهي تجربهاي بيبازگشت ميباشد. هنگامي كه نور آجنا پديدار ميگردد، توصيه ميشود كه به تمرينهاي مراقبهاي پرداخته، آگاهي روي چشم سوم متمركز گردد، تا اين‌كه آگاهي با نور آميخته شود.

وقتي نور آجنا بيدار ميشود، درخششي فزآينده پيدا ميكند، تا حدي كه درخششي برابر با هزاران خورشيد مييابد. نور سفيد چاكراي آجنا بينهايت قدرتمند است. انسان ميتواند با قدرت اراده، آگاهي خود را به جاهاي دور بفرستد و اطلاعاتي كسب كند. به واسطه‌ي همين نور الهي است كه جويندگان معنويت نسبت به خداي خود بصيرت پيدا ميكنند. صادق آل محمد عليه‌السلام مي‌فرمايند: «نور را جستم، آن را در گريه و سجده يافتم.»

نورِ نورِ چشم، خود نورِ دل است نور چشم از نور دل‌‌‌‌ها، حاصل است

باز نورِ نور دل، نور خداست كو زرنگ و عقل و حس، پاك و جداست

«در كتاب ـ اثبات الوصيه مسعودي ـ خطبه‌اي از اميرالمؤمنين عليه‌السلام نقل شده كه قسمتي از آن، اين است: اي خداوندي كه سبحان و پاكي، كدام چشم توانايي مشاهده روشنائي نورت را دارد و صعود به سوي نور تابناك قدرتت را مي‌يابد و كدام فهم و درك را چه امكاني است جز چشماني كه تو خود از آنها پرده‌برداري فرموده‌اي و حجاب‌هاي كوري را از آنها برگرفته‌اي؛ پس ارواح آنها در حال صعود به اطراف بالهاي آن ارواح هستند؛ پس آنها تو را در اركان وجودت مي‌خوانند و در انوار عظمتت فرورفته‌اند و از اين عالم خاكي بالا آمده و به كبرياي تو نگريسته‌اند...» (طريق عرفان، ص135)

گر نكشم به چشم تو، نور زكحل خويشتن             چشم تو درك كي كند، حضرت كبرياي من

با بيدار كردن چاكراي آجنا، ميتوان شكل واقعي كالبد اختري را درك كرد. با مراقبه روي چشم سوم ميتوان قدرت به‌دست آوردن همه‌ي خواستهها را كسب نمود، چون فرماني كه از آجنا صادر شود، بايد به اجرا درآيد، به همين دليل است كه اين چاكرا را آجنا به معني «دستور» ناميدهاند.

نوري كه ضمن مراقبه از چاكراي آجنا ساطع ميشود، از نيروي ذهن منشاء ميگيرد و از طريق آجنا متمركز ميشود. خواستههاي ذهن از طريق آجنا عمل ميكنند، بنابراين كساني كه با بيدار كردن آجنا، اين گذرگاه را گشودهاند، انسان‌هاي بزرگي هستند كه ميتوانند كارهاي بزرگ انجام دهند. آجنا مجراي قدرت اراده انسان است. از اين مجرا ميتوان دعاي خير خود را نثار بشريت كرد و پيامهايي براي اهداف خيرخواهانه و برقراري صلح در جهان فرستاد. پس آجناي فعال مجرايي براي عملكرد اراده در جهان ميسازد، اين قدرت ميتواند به دو گونه سازنده يا مخرب به كار گرفته شود. فرم مخرب آن همان جادوي سياه است، كه افراد شيطاني از آن استفاده ميكنند.

با آرامش و تحمل سختيها، با قدرت رياضت و با كار سخت ميتوان چشم سوم را بيدار كرد و سطوح و ابعاد جديدي از آگاهي را در برابر خود گشود. توجه نماييد كه رياضات به دو نوع شرعي و باطله تقسيم مي‌شوند. رياضات شرعي آنهايي است كه با فرهنگ اسلامي سازگار بوده و عرفاي شيعي نيز بدان عمل مي‌نموده‌اند. رياضات باطله با احكام شريعت تضاد داشته و از طرف بزرگان ديني مردود شمرده شده‌اند.

يگانه فيلسوف عصر، عارف بالله، علامه، آيت الله سيد محمد حسين طباطبايي در كتاب «رساله الولايه» ـ كه به تعبير آيت الله جوادي آملي بهترين اثر علامه است ـ دست برداشتن از رياضت‌هاي شرعي و روي آوردن به رياضت‌هاي سختِ غيرشرعي را يك نوع فرار از سخت‌تر به آسان‌تر مي‌دانند. از نظر ايشان تبعيّت و فرمان‌برداري از شرع، نفس كُشي دايمي و تدريجي است و مادام كه نفس موجود باشد، رياضت‌هاي شرعي نيز بايد انجام گيرد. اما رياضت‌هاي سختِ غيرشرعي، قتل دفعي و غير تدريجي نفس به شمار مي‌آيد و براي همين اين رياضت‌هاي سختِِ غيرشرعي در اصل آسان‌تر و كم‌ايثارتر است. (طريق عرفان، ص80)

تا چشم بر ندوزي از آنچه در جهان است              در چشم دل نيايد چيزي كه مغز جان است

هنگامي كه دست‌هايتان را در برابر چشم‌هايتان نگه ميداريد يا به سادگي چشم‌هايتان را ميبنديد و از ناحيه اطراف مركز پيشاني آگاه ميشويد، جرقههايي از نور مانند چشمك زدن ستارگان ميبينيد، يا شايد نوري سفيد و ضرباندار يا حلقهاي از نور رنگين ببينيد. همان طور كه در حالت خواب، رؤيا ميبينيد در حالت مراقبه نيز ميتوانيد به چنين بصيرتي دست پيدا كنيد.

مآخذ: کتاب متافیزیک و چشم سوم، تآلیف مطلب برازنده، انتشارات نوید

Reference: Dr Motaleb Barazandeh, Metaphysics and Ajna, Navid publications, 1383