چشم سوم بدان سبب گويند كه چشم‌هاي فيزيكي راست و چپ را اول و دوم در نظر گرفته و دو تا حساب شده‌اند، پس اين ساختار، چشم سوم نام گرفته است. در زبان انگليسي نيز براي آن معادل همين عنوان يعني Third eye به‌كار مي‌رود.

چشم دل، عنواني است كه بيشتر در ادبيات و عرفان به‌كار مي‌رود. معادل عربي آن «بصرِ قلب» است كه در احاديث و روايات نيز به آن اشاره شده است. نبي گرامي اسلام، حضرت ختمي مرتبت، سيد و سرور كائنات ـ كه سلام و صلوات بر او و خاندانش باد ـ مي‌فرمايند: «نيست بنده‌اي جز اين‌كه براي قلبش دو چشم است و آنها ديدني نيستند و با آنها عالم غيب مشاهده مي‌گردد. هر آنگاه خداوند اراده فرمود خير بنده‌اش را، مي‌گشايد چشم دلش را و مي‌بيند آنچه غايب است از اين چشمان»(عبادت عاشقانه، ص 77)، هم‌چنين سيد ساجدين حضرت امام سجاد عليه‌السلام مي‌فرمايند: «هر كس را دو چشم سرّ و باطن است كه با آن غيبها را مي‌بيند و چون خداوند به بنده‌اي اراده خير فرمايد، چشم‌هاي باطن او را مي‌گشايد.»(سوخته، ص 92)

آجنا يك كلمه‌ي سانسكريت به معني فرمان، سركردگي، سامان، اطاعت كردن، درك كردن و به‌طور كامل فهميدن است. دروازه‌ي اثيري بدان سبب گفته مي‌شود كه چشم سوم راه و دروازه‌ي ورود به جهان اثيري ـ بخش دوم جهان هستي ـ مي‌باشد.

مآخذ: کتاب متافیزیک و چشم سوم، تآلیف مطلب برازنده، انتشارات نوید

Reference: Dr Motaleb Barazandeh, Metaphysics and Ajna, Navid publications, 1383